تاریخچه خود ارزیابی

1395/10/03 10:17 AM - 8 ماه قبل


علم فلسفه از سالیان دور به دنبال ابزار و وسیله‌ای برای ارزیابی توصیف رفتارهای مختلف در انسان‌ها بوده است. اولین بار بقراط و پس از آن جالینوس ابزارهایی برای طبقه بندی تیپ‌های شخصیتی، ارائه دادند. در صده‌های اخیر دانشمندان علم روانشناسی با مطرح کردن تئوری‌های مختلف و با استفاده از ابزارهای آماری دست به طبقه بندی‌های مختلف افراد در این خصوص زده‌اند. پاسخ به سوال کیستی و جنبه‌های مختلف آن از زوایای گوناگون توسط روانشناسان مورد بررسی قرار گرفته است و آزمون‌هایی بر همین اساس طراحی شده است. از آنجا که انسان موجود پیچیده‌ای است در واقع نمی‌توان ادعا کرد که تنها یک آزمون خاص، تمام جنبه‌های مختلف انسانی را توضیح و توجیه کند. بر همین اساس کاوش و ارائه آزمون‌های مختلف هنوز ادامه دارد.

در سال‌های آغازین دهه 1920 نظریه مدل رفتاری توسط دکتر ویلیام مولتون مارستون معرفی شد. مارستون اعتقاد داشت که چهار سبک رفتاری وجود دارد که می‌توان افراد را بر اساس آن طبقه‌بندی نمود. آزمون این مدل بعدها توسط شرکت‌های مشاور منابع انسانی، براساس مطالعات یونگ و مارستون شکل گرفت.

در دهه 1940 اولین بار مفهوم مدل ذهنی ارائه شد و دانشمندان و روانشناسان بسیاری روی مقوله خود شناسی به بررسی پرداختند.

در نیمه‌های قرن بیستم کارل گوستاو یونگ روانشناس و متفکر سویسی با ارائه نظریه کهن الگوها به خودشناسی شکل جدیدی داد. یونگ پس از بررسی ناخودآگاه جمعی نظریه کهن الگو را ارائه داد. بر اساس نظریه او آرک تایپ‌ها همان تصاویری است که بر اثر تجربه مکرر پدران باستانی به ناخود آگاه بشر راه یافته است و در همه انسان‌ها این کهن الگوهای مشابه دیده می‌شوند. پس از آن بر اساس این نظریه خانم کارل پیرسون آزمونی برای آن تهیه نمود که در سایت تست و تایپ با نام آزمون آرکتایپ یونگ (قهرمان درون) در اختیار شما قرار گرفته است. در کنار این نظریه، نظریه کهن الگوهای اسطوره‌ای نیز شکل گرفت که اساس آن خدابانوها و خدایان یونان بود و به همین امر تکراری بودن الگوهای شخصیتی اشاره داشت؛ که در شناخت فردی بسیار موثر هستند. هر یک از این اسطوره‌ها دارای خصوصیاتی می‌باشند که شخصیت افراد معمولاً در آن‌ها بازتاب داده شده است.

اگر بخواهیم از نظر تاریخی به مقوله شخصیت شناسی بپردازیم نباید از اینیاگرام غافل بمانیم. در دهه 1950 شمای بسیار کهن اینیاگرام، توسط گُرجی‌اُف (استاد معنوی و فیلسوف بزرگ روسی، ارمنی) به دنیای امروز معرفی شد، او معتقد بود که می‌توان تمام رویدادهای جهان هستی را با استفاده از آن، تفسیر و درک کرد. در پنجاه سال گذشته تعدادی از بزرگان علم روانشناسی، مطالعات و بررسی‌های بسیاری درباره‌ شمای اینیاگرام انجام داده‌اند، تا بتوان از آن برای تشخیص تیپ‌های شخصیتی به درستی و به طور علمی و عملی استفاده کرد.

گاستون برژه از دیگر افرادی بود که در دهه 1950 به معقوله خود شناسی پرداخت و تحقیقات او منجر به ارائه آنالیز شخصیت کاربردی شد.

اواخر دهه 1960 و دهه 1970 دوران طلایی ارائه مقالات و آزمون‌های مختلف خود شناسی بود که می‌توان از جمله به آزمون‌های MBTI، NEO و آیسنک اشاره کرد.

 تاریخچه آزمون‌های هوش نیز به اوایل دهه 1900 بر می‌گردد. اولین بار روانشناسی به نام آلفرد بینت مامور شد تا در مدارس، دانش آموزانی که از نظر هوشی به کمک نیاز داشتند را بیابد. بر همین اساس آزمون‌های هوش شکل گرفتند بعدها هوارد گاردنر، با ارائه تئوری هوش هشتگانه تحولی در تقسیم بندی‌های ارائه شده تا آن زمان را ایجاد کرد. چندی بعد هوش هیجانی به عنوان عامل مهمی در کسب موفقیت افراد شناخته شد و بر اساس آن آزمون‌های زیادی طراحی شدند. ما در سایت تست و تایپ آزمون هوش هشتگانه گاردنر و دو آزمون هوش هیجانی بار- ان و برادبری را، برای شما فراهم آورده‌ایم. آزمون هوش کمبریج که در سال 1993 ارائه شد به عنوان معتبرترین آزمون هوش IQ شناخته می‌شود. ملاک این آزمون نیز توانایی استفاده افراد از دونیمکره راست و چپ مغز می‌باشد.

قابل توجه است که این مقاله به زمان‌های پیدایش آزمون‌ها اشاره دارد و همانطور که می‌دانید آزمون‌ها بارها و بارها از نظر پایایی و روایی مورد تجدید نظر قرار می‌گیرند. در ایران نیز به همت مراکز دانشگاهی و روانشناختی آزمون‌های معروف در دنیا ترجمه، بازنگری و هنجار یابی می‌شوند.



شخصیت شناسی کسب و کار تیپ شناسی مدیریت تست و تایپ توسعه فردی


برای ثبت نظر بایستی ابتدا وارد شوید.