این عامل، توانایی افراد برای کنترل سازنده و موثر هیجانات است. به طور دقیقتر کنترل تکانه یعنی توانایی مقاومت در برابر وسوسه به عکس العمل نشان دادن به هیجانات است و ظرفیتی است برای قبول تکانه‌های خود و کنترل رفتارهای خصمانه و به طور بالقوه غیر مسئولانه خود در برابر رویداد های منفی. در اصل، در کنترل تکانه، هیجانات در حیطه و کنترل شخص است.

بعد از خود آگاهی هیجانی(آگاه بودن از احساسات خود)، همدلی(آگاه بودن از احساسات دیگران) و خود ابرازی(ابراز احساسات خود)، کنترل تکانه (کنترل احساسات) چهارمین چارچوب هوش هیجانی است. به تعبیری این فاکتور آخری جزء کلیدی از هیجانات است.

توانایی کنترل تکانه به عنوان یک عنصر مهم در قدرت رهبری، مذاکره و حل تعارضات سازمانی است. کسانی که کنترل تکانه آن‌ها پایین است معمولاً علایمی را نشان می دهند و تشخیص ظاهری این عدم توانایی آسان و تبعات آن مخرب است. رفتارهایی همچون عدم کنترل خشم، عدم تحمل نا امیدی، از دست دادن کنترل و رفتارهای انفجاری و غیر قابل پیش بینی از مشخصه های آن است. این عامل برای مدیران بسیار حیاتی است.