در مدل ذهني عامل ابتكار و نوآوري (Innovation) در دو طيف كم و زياد اندازه گيري مي شود. به مرحله ظهور در آوردن خلاقيت همان ابتكار و نوآوري است. اين عامل بيشتر به صورت عملياتي و نه به صورت مفهومي معنا پيدا مي كند. نو آوري و ابتكار وابسته به شرايط و مكان تعاريف مثبت و منفي دارد.