1405/04/08 6:03 PM - 4 ساعت قبل
فرسودگی به معنای خسته بودن نیست. شما ممکن است به دلایل متعدد مانند خواب ناکافی، تلاش بیش از حد و استرس های کوتاه مدت، احساس خستگی کنید. فرسودگی چیز کاملا متفاوتی است؛ خستگی عمیقی که درون خود آن را احساس می کنید و ناشی از فشار بیش از اندازه بر سیستم عصبی در طول ماه ها یا حتی سال ها است.
فرسودگی ذهنتان را در هاله ای از ابهام و سردرگمی فرو می برد و شما را از نظر احساسی بی تفاوت می کند، به طوری که تمرکز کردن، اهمیت دادن از نظر احساسی یا پیدا کردن انگیزه برایتان دشوار می شود. نتیجه این وضعیت گوشه گیری و انزوا است، آن هم زمانی که فرد بیشتر از هر زمانی به حمایت و همراهی دیگران نیاز دارد.
فرسودگی تمامی افراد از هر قشر و طبقه ای را درگیر می کند، از شخصیت های موفق با تیپ A، پرستاران و مددیاران، دانشجویان و کارآفرینان گرفته تا والدین، کارکنان بخش خدمات اجتماعی و به همین شکل سایرین. افراد مختلف به اشکال گوناگون این حالت را تجربه می کنند و اثر آن بسته به تیپ شخصیتی شما شدید یا خفیف است.
در این مقاله علت فرسودگی را در تیپ های تست بیگ فایو بررسی می کنیم. همراهمان بمانید. قبل از شروع با شرکت در تست Big Five تست و تایپ می توانید شخصیت خود را بهتر بشناسید و گزارش کامل آن را نیز دریافت کنید.
فرسودگی، خستگی جسمی و عاطفی بی امان است که ریشه در استرس طولانی مدت و مسئولیت های سنگین دارد. سازمان بهداشت جهانی آن را در دسته پدیده های شغلی مرتبط با استرس های کنترل نشده در محیط کار قرار می دهد. هرچند شکل های مشابهی از فرسودگی خارج از محیط کار در حرفه هایی مانند پرستاری از دیگران، فرزندپروری یا سایر وظایف پرفشار نیز دیده می شود. به گفته این سازمان، فرسودگی بیشتر اوقات به اشکال زیر بروز می کند:
این تجربه ها با شاخص های اصلی «پرسشنامه فرسودگی ملسش» مطابقت دارند. ابزار پژوهشی پرکاربردی که فرسودگی را با ارزیابی نشانه هایی مانند خستگی عاطفی، از دست دادن هویت فردی و کاهش احساس موفقیت فردی می سنجد.
زمانی که فرسوده اید، کارهای روزمره را از روی عادت انجام می دهید اما در پس زمینه ذهن شما احساس ناخودآگاه و مهارنشدنی وجود دارد که می گوید دیگر توان ادامه دادن ندارید. شخصیت به خودی خود عامل فرسودگی نیست، اما تاثیر بارزی بر نحوه بروز آن در شما و همچنین انتخاب موثرترین راهکار برای بهبود از آن و بهبودی توان دارد.
مدل شخصیتی پنج عامل بزرگ شخصیت به صورت گسترده در پژوهش های شخصیت شناسی کاربرد دارد. این تست پنج بعد گسترده شخصیت را که عبارتند از استقبال از تجربه، وظیفه شناسی، برونگرایی، سازگاری و روان رنجوری، می سنجد. این ابعاد همراه با یکدیگر نحوه اندیشیدن، احساس کردن و رفتار افراد در موقعیت های مختلف را توصیف می کنند.
تست بیگ فایو همچنین توضیح عمیقی درباره نحوه برخورد شما با استرس می دهد. برای اینکه ببینید چه امتیازی در پنج ویژگی متفاوت این آزمون می گیرید، در تست NEO ما شرکت کنید.
ویژگی شخصیتی که بیشترین ارتباط را با فرسودگی دارد، روان رنجوری است. افرادی که امتیاز بالایی در این ویژگی می گیرند، واکنش شدیدی نسبت به استرس، اضطراب و فشار نشان می دهند و سیستم عصبی آن ها خیلی زود وارد حالت «یک جای کار می لنگد» می شود. اگر امتیاز روان رنجوری شما بالا است، ممکن است:
این واکنش ها به استرس، سیستم عصبی شما را در حالت آماده باش بالا نگه می دارد که نتیجه آن خستگی مفرط، سردرگمی ذهنی و بی تفاوتی عاطفی است. راهکار در این مرحله، سرسختی و مقاوم تر شدن نیست. بلکه باید سیستم عصبی خود را با تمرین های خودمراقبتی مانند ذهن آگاهی و استراحت، آرام کنید و در کنار آن برای درک و هضم احساسات آزاردهنده از حمایت اطرافیان کمک بگیرید.
افراد با روان رنجوری بالا اثر آن را بر سایر ویژگی های پنج عامل بزرگ شخصیت نیز احساس می کنند. چون این ویژگی به طور معمول بر نحوه بروز سایر ویژگی ها اثر می گذارد. برای مثال افرادی که مسئولیت پذیری بالایی دارند منظم، پاسخگو و مسلط بر کارها هستند. اما زمانی که روان رنجوری بالایی دارند، مسئولیت پذیریشان ممکن است به کمال گرایی سختگیرانه تبدیل شود. به نحوی که فرد احساس می کند باید همه چیز را بدون نقص انجام دهد و بابت اشتباهات کوچک، از خود انتقاد می کند.
برای شناخت بیشتر این ویژگی، مقاله زیر را مطالعه کنید:
در ادامه می گوییم که روان رنجوری و چهار ویژگی دیگر در کنار یکدیگر باعث بروز چه رفتاری در افراد می شوند.
افرادی که امتیاز بالایی در شاخص استقبال از تجربه می گیرند، کنجکاو و خیال پرداز هستند و برای کشف ایده ها و تجربه های زیاد اشتیاق فراوانی دارند. مشکل اینجا است زمانی که استقبال از تجربه شما بالا باشد، ممکن است هر فرصت جدید، پروژه یا ایده ای که شما را به هیجان آورد، رد نکنید. در حقیقت، روزهای شما با پریدن از این شاخه به شاخه دیگر و درگیری های پراکنده ذهنی می گذرد، روندی که به مرور انرژی شما را می گیرد و فرسوده تان می کند.
وقتی در کنار استقبال از تجربه بالا، روان رنجوری بالا قرار بگیرد، قوه تخیل شما بیش از اندازه فعال می شود. ممکن است به وضوح تصور کنید اگر همه چیز خوب پیش نرود، چه اتفاقی رخ می دهد. نتیجه فردی است که تخیل قوی و ایده های بزرگ دارد، اما همچنین مضطرب است، بیش اندیشی می کند و همان افکاری که خلاقیتش را شعله ور می کنند، باعث می شوند از نظر احساسی آشفته باشد.
به جای اینکه تلاش کنید کمتر خلاق یا کنجکاو باشید، بهتر است از روش های آرامش بخش تری برای بروز خلاقیت خود استفاده کنید. می توانید به پروژه های با فشار کمتر مانند نوشتن روزانه، طراحی، مطالعه یا بازی با ایده ها بدون هیچ انتظاری برای نتیجه گیری، پناه ببرید.
استراحت کردن را می توانید به مجموعه آزمایش های کوچکی تبدیل کنید. یعنی روش های مختلف رسیدن به آرامش را امتحان کنید تا ببینید چه چیزی واقعا شما را آرام تر و متمرکزتر می کند. زمانی که صدای درونتان موعد تحویل کارها را مانند فاجعه ای نشان می دهد که هنوز رخ نداده است، از تکنیک های آرامش بخش و حفظ تمرکز برای برگشتن به زمان حال استفاده کنید و فقط به قدم کوچک بعدی که باید بردارید فکر کنید.
برای موفقیت شغلی بیشتر، مقاله زیر را بخوانید:
وظیفه شناسی ویژگی است که به داشتن نظم، اطمینان پذیری و دستیابی به دستاوردها ارزش می دهد. افراد با وظیفه شناسی بالا ویژگی هایی مانند برنامه ریزی بیش از حد و کمال گرایی دارند و زمانی که کاری را شروع می کنند، نمی توانند متوقف شوند.
شما احساس می کنید وظیفه دارید کارها را به شکل صحیح انجام دهید. بنابراین کم کاری دیگران را جبران می کنید، تا دیروقت سر کار می مانید و با وجود خستگی ادامه می دهید، چون نمی خواهید دیگران یا خودتان را ناامید کنید. به مرور زمان، ممکن است ارزش خود را با میزان بهره وریتان بسنجید.
وقتی در کنار وظیفه شناسی بالا، روان رنجوری بالا قرار بگیرد، الگوی آشنای فرسودگی شکل می گیرد: خودانتقادی همیشگی، کار بیش از حد و این احساس ماندگار که هر کاری که انجام می دهید، هیچوقت کافی نیست.
بهبود از این شرایط زمانی رخ می دهد که نسبت به برنامه ریزی ها و قوانین شخصی خود سخت نگیرید. سعی کنید زمان مشخصی برای پایان کار در نظر بگیرید، در طول روز استراحت های کوتاه داشته باشید و به جای اینکه اهدافی بی نقص ترسیم کنید، کارها را تا حد به اندازه کافی خوب پیش ببرید.
همچنین به تدریج هویت خود را از دستاوردهایتان جدا کنید. برای مثال می توانید به ارزش های خود فکر کنید، با فردی معتمد حرف بزنید یا گفتگوهای درونی خود را با عبارت های تاکیدی و مثبت مانند «من لیاقت استراحت دارم» و «حتی زمانی که موفق نمی شوم، همچنان مهم هستم»، تغییر دهید.
ویژگی برون گرایی نشان می دهد چقدر از تعامل های اجتماعی، اتفاق های هیجان انگیز و حضور در بین سایرین و انرژی می گیرید. به همین دلیل منطقی است که فرسودگی در افراد برونگرا به تدریج و در سکوت زمانی شکل گیرد که زندگی یا کار آن ها با تنهایی زیادی همراه است. مانند ساعت های طولانی دورکاری یا ارتباط هایی که فراتر از ایمیل زدن یا گفتگو در پیام رسان ها نیست. در چنین شرایطی شما در ظاهر به روند انجام کارهای خود ادامه می دهید، اما در درون روز به روز بیشتر احساس رخوت، دیده نشدن یا جدایی از گروه های اجتماعی خود می کنید.
وقتی در کنار برونگرایی بالا، روان رنجوری بالا قرار بگیرد، این گوشه گیری و انزوا به شما حس «من الان تنها هستم» را نمی دهد و بیشتر حس می کنید «من طرد شده ام» یا «به این جمع تعلق ندارم.» نتیجه آن اغلب تنهایی شدید، شک فراوان به روابطتان و این تفکر است که سکوت یا تاخیر دیگران به این معناست که شما را طرد کرده اند.
برای اینکه از این حالت رهایی پیدا کنید، باید کمتر به داشتن روابط اجتماعی بیشتر بیاندیشید و بیشتر به پیدا کردن ارتباط های درست فکر کنید. انجام آن کمک می کند روابط منظم و معناداری شکل دهید که یادآوری کند عضوی از یک گروه هستید، مانند جلسه های زنده، جلسات ایده پردازی تیمی یا برنامه های اجتماعی با افرادی که به شما انرژی واقعی می دهند. تنظیم کردن کارهایتان به شکلی که شامل همکاری منظم و تعامل در لحظه با افراد باشد، تحمل استرس را برایتان راحت تر می کند.
سازگاری تمایل شما به مهربانی، همکاری و توجه به نیازهای دیگران را نشان می دهد. افراد سازگار اغلب انسان های خوب تصور می شوند. اما خطر سازگاری بالا این است که زمانی که خسته هستید نه نمی گویید، استرس دیگران را جذب می کنید و برای خواباندن تنش ها و درگیری ها پیش قدم می شوید تا بقیه مجبور به این کار نباشند. شما در ظاهر فردی حمایتگر و قابل اطمینان هستید اما این همه فشار عاطفی که هیچ کس نمی بیند، از درون فرسوده تان می کند.
وقتی در کنار سازگاری بالا، روان رنجوری بالا قرار بگیرد، بابت اولویت دادن به خودتان احساس می کنید خودخواهید یا اشتباه می کنید. ممکن است به علت استراحت کردن احساس عذاب وجدان کنید یا اگر مرزهای شخصی بکشید یا خودتان را برای یک بار هم که شده است در اولویت قرار دهید، نگران باشید دیگران را ناامید می کنید. ممکن است شب ها بیدار بمانید و مدام با خود فکر کنید که آیا به اندازه کافی به دیگران کمک کرده اید یا نه.
بهبود برای شما زمانی رخ می دهد که یاد بگیرید نسبت به خودتان مانند دیگران نیز مهربان باشید. برای اینکه از فرسودگی رهایی یابید باید کمی قاطع باشید. برای این منظور با استفاده از جملات ساده مانند «نمی توانم الان این کار را انجام دهم» یا «امشب باید استراحت کنم»، بگویید در آن لحظه قادر به انجام کاری هستید یا نه تا با این کار حد و مرزهای خود را نیز نشان دهید.
انجام آن همچنین کمک می کند وقت بیشتری برای روابطی بگذارید که توقعی از شما ندارند؛ روابطی که به نیازهای شما احترام می گذارند. بنابراین متوجه می شوید که ارزش شما ربطی به میزان کمکی که به دیگران می کنید، ندارد. با این کار دیگر مجبور نیستید در اوج خستگی و ناتوانی به سایرین کمک کنید، بلکه می توانید با تمام توان حامی دیگران باشید.
انواع تست شخصیت شناسی قرار نیست فرسودگیتان را درمان کنند، اما معیار خوبی برای سنجش پنج ویژگی بزرگ شخصیتی شما هستند تا با استفاده از آن ها مسیر مناسب برای بهبود از این شرایط را پیدا کنید. این آزمون ها همچنین کمک می کنند بتوانید توضیح دهید به چه چیزی نیاز دارید و مرزهای خود را متناسب با خلق و خوی خود تعیین کنید. از طرفی شما را به سوی سبک کار و زندگی متفاوتی هدایت می کنند تا مجبور نباشید همیشه با توان تمام شده ادامه دهید. با شناخت ویژگی های شخصیتی خود نشانه های اولیه فرسودگی را تشخیص می دهید و به جای اینکه سختی را تحمل کنید و فقط پیش بروید، مسیرتان را برای بازیابی توان و سلامت روان خود تغییر می دهید.
